هفتهنامه بریتانیایی «اکونومیست» در گزارشی درباره وضعیت افغانستان، از افزایش تمرکز قدرت در دست هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان خبر داده و نوشته است که جریانهای میانهرو در این گروه توان یا جرأت مقابله با رهبر طالبان را ندارند.
این نشریه روز پنجشنبه، ۲۲ اسد، در گزارشی که پس از یک سفر زمینی حدود هزار کیلومتری در افغانستان منتشر کرده است، گفته که طالبان پس از پنج سال سلطه دوباره، کنترل گستردهای بر کشور پیدا کردهاند و در بیشتر مناطق، به استثنای درگیریهای پراکنده با پاکستان، سطحی از آرامش برقرار است.
با این حال، اکونومیست این وضعیت را «ثباتی تلخ» خوانده و تأکید کرده که آرامش موجود با محدودیتهای گسترده اجتماعی و سیاسی همراه است.
به نوشته اکونومیست، هبتالله آخندزاده طی سالهای گذشته حلقهای از افراد وفادار به خود را در اطرافش شکل داده و نفوذ جریانهای تندرو در ساختار طالبان افزایش یافته است.
این نشریه همچنین تصریح کرده که حلقه نزدیک به رهبر طالبان در کنترل قراردادهای مهم و سودآور بخش معادن نیز نقش پررنگی پیدا کرده است.
اکونومیست افزوده است شماری از مقامهایی که در برابر سیاستهای هبتالله ایستادهگی کردهاند، در نهایت افغانستان را ترک کردهاند.
این نشریه در این بخش نام مشخصی ذکر نکرده، اما شیرمحمد عباس استانکزی، معاون سیاسی پیشین وزارت خارجه طالبان را نمونهای از مقامهایی دانسته که پس از انتقاد علنی از ممنوعیت آموزش دختران، افغانستان را ترک کرد.
اکونومیست مینویسد که سیاست امریکا و کشورهای اروپایی برای منزویکردن طالبان در پنج سال گذشته نتوانسته است این گروه را به تغییر سیاستهایش وادار کند.
به باور این نشریه، طالبان همچنان حاضر نیستند در برابر امتیازهایی مانند آزادشدن داراییهای مسدودشده افغانستان یا کاهش فشارهای بینالمللی، در برخی سیاستهای داخلی خود عقبنشینی کنند.
اکونومیست استدلال میکند که ادامه این وضعیت ممکن است نفوذ غرب را در افغانستان بیشتر کاهش دهد؛ زیرا کشورهایی مانند روسیه، چین، هند، ترکیه و امارات متحده عربی در بخشهایی از جمله تجارت و معادن با طالبان در تعاملاند.
در گزارش اکونومیست آمده که با وجود کاهش درگیریهای داخلی، فضای اجتماعی افغانستان همچنان با محدودیتهای شدید همراه است.
این نشریه به ممنوعیت موسیقی، حضور نیروهای مسلح در خیابانها و فعالیت مأموران امر به معروف اشاره کرده و نوشته است افرادی که مقررات طالبان را رعایت نکنند، با برخوردهای سختگیرانه مواجه میشوند.
به نوشته این نشریه، زنان از بخش بزرگی از فرصتهای شغلی و تحصیلات دانشگاهی محروماند و دختران نیز اجازه ادامه آموزش بالاتر از صنف ششم را ندارند.
اکونومیست همچنین به محدودیتهای سفر زنان بدون محرم مرد اشاره کرده و نوشته است بخش بزرگی از جامعه افغانستان خواهان آزادیهای اجتماعی بیشتر است.
این نشریه میافزاید حتی برخی اعضای طالبان که سالها در خارج از افغانستان زندهگی کردهاند، دیگر آموزش دختران را تهدیدی برای جامعه نمیدانند.
اکونومیست در نهایت نتیجه میگیرد که تغییرات در داخل طالبان احتمالاً زمانبر خواهد بود و تعامل حسابشده با این گروه ممکن است نسبت به ادامه سیاست انزوا نتیجه بیشتری داشته باشد.
این هفتهنامه از امریکا و دیگر کشورهای دموکراتیک خواسته است گفتوگو با طالبان را بهعنوان بخشی از سیاست آینده خود در قبال افغانستان در نظر بگیرند.
