هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، «قانون حفظ آثار جهادی» را توشیح کرده است؛ قانونی که وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان را موظف میکند آثار و اسناد مربوط به جنگ ۲۰ ساله این گروه را جمعآوری، ثبت و نگهداری کند.
این سند که در دو فصل و ۱۴ ماده تدوین شده، روز دوشنبه (۱۸ جوزا) از سوی وزارت عدلیه طالبان منتشر شد.
برای اجرای این قانون، «ریاست عمومی حفظ آثار جهادی» در چوکات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان ایجاد شده است.
بر اساس بیانیه وزارت عدلیه طالبان، این قانون وظایف و ساختار ریاست عمومی حفظ آثار جهادی را در زمینه جمعآوری، تنظیم و ثبت آثار و اسناد مربوط به جنگ ۲۰ ساله طالبان علیه نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده مشخص میکند.
در این قانون آمده است که این ریاست مسئولیت ثبت آثار مادی و معنوی جنگ ۲۰ ساله طالبان از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ و نیز تاریخ شکلگیری «تحریک اسلامی طالبان» را بر عهده دارد.
بر اساس این قانون، روایت حملات انتحاری، عملیاتهای جنگی و رویدادهای مرتبط با جنگ ۲۰ ساله طالبان باید ثبت و مستندسازی شود.
این قانون همچنین بر ایجاد موزیمها و نمایشگاههای ویژه آثار جهادی تأکید دارد. بر بنیاد آن، تانکها، هلیکوپترها، توپها، وسایط جنگی و سایر تجهیزات باقیمانده از جنگ باید بهعنوان نمونه در موزیمها نگهداری و به نمایش گذاشته شوند. در مواردی که تجهیزات اصلی موجود نباشد، ساخت نمونههایی از آنها نیز مجاز دانسته شده است.
در بخش دیگری از این قانون آمده است که سلاحهای سبک و سنگین، ماینها، بمبهای بشکهای، موشکها، تلههای انفجاری، ریموتکنترولها و دیگر ابزارهای مورد استفاده در جنگ نیز باید ثبت و مستندسازی شوند.
این قانون همچنین بر ثبت آثار معنوی طالبان تأکید کرده است. بر اساس متن قانون، آثار معنوی شامل قصهها، خاطرات، اشعار، ترانهها، روایتهای شفاهی و حماسههای «مجاهدین شهیدشده» است که در سینهها و ذهنهای مردم محفوظ ماندهاند.
با این حال، در این قانون تصریح شده است که استفاده از تصاویر انسانها در ثبت و نشر آثار جهادی مجاز نیست و آثار معنوی باید تنها به شکل متن و صدا حفظ شوند.
در بخش دیگری از این سند آمده است که ریاست عمومی حفظ آثار جهادی مکلف است «ناهنجاریهای اخلاقی، فرهنگی، عقیدتی و سیاسی» و نیز «تعصبات قومی، سمتی و زبانی» نظام جمهوری پیشین را نیز جمعآوری و ثبت کند.
همچنان در این قانون تأکید شده است که «جنایات و مظالم دشمن» نیز باید مستندسازی شود.
این قانون در حالی توشیح شده است که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، بارها از جنگ دو دههای خود علیه دولت پیشین افغانستان و نیروهای خارجی با عنوان «جهاد» یاد کردهاند.
این گروه در سالهای گذشته تلاش کرده است روایت رسمی خود از این جنگ را از طریق نهادهای آموزشی، فرهنگی و رسانهای ترویج کرده و آن را بهعنوان بخشی از تاریخ معاصر افغانستان ثبت و حفظ کند.
