تلاش روسیه برای میانجیگری میان طالبان و پاکستان؛ اختلافات امنیتی مانع اصلی است
روسیه در پی افزایش تنشها میان پاکستان و طالبان، از آمادهگی خود برای میانجیگری میان دو طرف خبر داده است، اما اختلاف بر سر فعالیت گروههای مسلح، بهویژه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و نبود درخواست علنی از سوی طالبان، چشمانداز این تلاش دیپلماتیک را با ابهام روبهرو کرده است.
براساس گزارشی که الجزیره روز جمعه، ۲۴ میزان، نشر کرده است، همزمان با سفر ولادیمیر کولوکولتسف، وزیر داخله روسیه به پاکستان، سرگئی ناریشکین، رییس اداره اطلاعات خارجی این کشور نیز به کابل رفته و با عبدالحق وثیق، رییس استخبارات طالبان دیدار کرده است.
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه برای افغانستان اوایل ماه جاری میلادی گفته بود که مسکو در صورت درخواست هر دو طرف، آماده است میان کابل و اسلامآباد نقش میانجی را ایفا کند.
سفیر پاکستان در روسیه نیز پیشتر گفته بود که اسلامآباد برای این منظور با مسکو تماس گرفته است.
با این حال، طالبان تاکنون بهگونه علنی درخواست میانجیگری روسیه را مطرح نکردهاند.
*اختلاف بر سر تیتیپی؛ مانع اصلی گفتوگوها*
پاکستان طالبان را متهم میکند که به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان اجازه میدهند از خاک افغانستان علیه این کشور فعالیت کنند. طالبان این اتهام را رد کرده و میگویند که اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر را نمیدهند.
در نشست مسکو در پنجم اکتوبر، اختلاف بر سر نحوه اشاره به موضوع تروریسم نیز آشکار شد.
به گزارش الجزیره، هیات طالبان با پیوند مکرر نام افغانستان به تروریسم مخالفت کرده است؛ در حالی که مقامهای پاکستانی این موضوع را یک نگرانی اساسی امنیتی میدانند.
این اختلاف در حالی ادامه دارد که تلاشهای پیشین قطر، ترکیه و چین برای کاهش تنشها نتوانسته است از تداوم درگیریها و حملات جلوگیری کند.
*نفوذ روسیه تا کجا میرسد؟*
روسیه در سال ۲۰۲۵ نخستین کشوری شد که رژِم طالبان را به رسمیت شناخت. این اقدام و گسترش روابط سیاسی و امنیتی مسکو با طالبان میتواند برای روسیه زمینه بیشتری جهت گفتوگو با مقامهای این گروه فراهم کند.
با این حال، تحلیلگران به الجزیره گفتهاند که دسترسی بیشتر روسیه به طالبان لزوماً به معنای توانایی این کشور برای وادارکردن طالبان به اقدام علیه تیتیپی نیست.
به گفته آنان، تمرکز اصلی امنیتی مسکو بیشتر بر مقابله با شاخه خراسان گروه داعش است.
روسیه همچنان از گسترش بیثباتی در افغانستان و پاکستان نگران است؛ زیرا ادامه درگیریها میتواند امنیت آسیای مرکزی را نیز زیر تاثیر قرار دهد.
پاکستان در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ ریاست سازمان همکاری شانگهای را برعهده دارد و قرار است سال آینده میزبان نشست این سازمان در اسلامآباد باشد. این وضعیت میتواند انگیزه دیگری برای مسکو باشد تا روابط خود با پاکستان را حفظ کرده و برای کاهش تنشهای منطقهای تلاش کند.
با وجود این، تا زمانی که طالبان و اسلامآباد بر سر نگرانیهای امنیتی خود به تفاهم نرسند و هر دو طرف با میانجیگری روسیه موافقت نکنند، نقش مسکو در کاهش تنشها همچنان نامشخص خواهد ماند.



