یک گزارش تازه «شبکه تحلیل‌گران افغانستان» هشدار می‌دهد که کاهش موارد سرخکان در سال ۲۰۲۶، به معنای پایان این بیماری در افغانستان نیست و ضعف واکسیناسیون منظم همچنان خطر شیوع دوباره را در کشور بالا نگه داشته است.
این گزارش که روز سه‌شنبه، ۷ میزان، برپایه ۱۲ مصاحبه با داکتران، کارمندان صحی و خانواده‌ها تهیه شده، می‌گوید که شیوع سرخکان در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ فشار سنگینی بر شفاخانه‌ها و خانواده‌ها وارد کرد. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۹۷ هزار مورد مشکوک به سرخکان ثبت و ۵۵۲ مرگ مرتبط با این بیماری گزارش شد؛ بالاترین رقم موارد مشکوک از سال ۲۰۰۱ تاکنون.
به گفته این شبکه، در اوج شیوع سال ۲۰۲۵، شماری از شفاخانه‌ها با ازدحام شدید بیماران روبه‌رو بودند. در شفاخانه فیض‌آباد بدخشان، داکتران در مقاطعی روزانه ۵۰ تا ۶۰ بیمار مبتلا به سرخکان را بستری می‌کردند؛ در حالی‌که بخش کودکان تنها ۳۰ تخت داشت، اما شمار بیماران در برخی روزها به حدود ۱۸۰ کودک می‌رسید.
در شفاخانه بست هلمند نیز داکتران از مراجعه ۲۰۰ تا ۳۰۰ بیمار سرخکان در هفته خبر داده‌اند. در فراه نیز کمبود تخت و کارمندان صحی باعث شده بود چند کودک هم‌زمان در یک تخت بستری شوند.
گزارش می‌گوید که پس از یک کارزار سراسری واکسیناسیون در اواخر سال ۲۰۲۵ که بیش از ۱۶.۷ میلیون کودک را پوشش داد، موارد سرخکان در بسیاری از مناطق کاهش یافت.
براساس داده‌های وزارت صحت عامه که در این گزارش نقل شده، تا پایان آگست ۲۰۲۶ حدود ۱۸ هزار و ۸۲۶ مورد مشکوک و ۷۸ مرگ ثبت شده بود. با این حال، ۷۶ درصد موارد ثبت‌شده در سال ۲۰۲۶ مربوط به کودکان زیر پنج سال بوده است.
شبکه تحلیل‌گران افغانستان تصریح کرده است که مشکل اساسی تنها شیوع دوره‌ای بیماری نیست، بلکه پایین بودن پوشش واکسیناسیون منظم و دو مرحله‌ای است.
براساس بررسی این نهاد، در سال‌های گذشته بسیاری از کودکان، به‌ویژه در مناطق دوردست و فقیر، به واکسیناسیون منظم دسترسی نداشته‌اند.
در یک بررسی سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ نیز تنها حدود ۵۱ درصد کودکان نخستین دوز واکسین سرخکان و ۳۷ درصد دوز دوم را دریافت کرده بودند؛ در حالی‌که برای جلوگیری از شیوع این بیماری، پوشش دو دوزه حدود ۹۵ درصد ضروری دانسته می‌شود.
این گزارش هشدار می‌دهد که افغانستان نمی‌تواند تنها با کارزارهای مقطعی واکسیناسیون از تکرار شیوع سرخکان جلوگیری کند و برای قطع این چرخه، دسترسی گسترده و منظم کودکان به دو دوز واکسین و تقویت سیستم صحی در سراسر کشور ضروری است.
گفتنی است که بربنیاد گزارش‌ها، سیستم صحی افغانستان با روی کار آمدن طالبان دچار مشکلات زیادی شده است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت نظام صحی افغانستان همچنان با کمبود منابع، وابسته‌گی شدید به کمک‌های خارجی و دشواری دسترسی مردم به خدمات صحی روبه‌رو است.
سازمان جهانی صحت گفته است که در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۴۲۲ مرکز صحی در پی کاهش کمک‌های مالی بسته شد یا فعالیتش متوقف شده و این وضعیت دسترسی میلیون‌ها شهروند افغانستان به خدمات صحی را محدود کرده است.
