سفر یک بلاگر زن هندی به افغانستان زیر سلطه طالبان، بار دیگر بحثهای داغی را درباره امنیت، حقوق زنان و گردشگری در سایه این گروه به راه انداخته است؛ سفری که هم تحسین شد و هم با موجی از انتقادها روبهرو گردید.
تایمز آف اندیا روز چهارشنبه، ۱۷ سرطان، گزارش داده که شارانیا آیر، بلاگر و تولیدکننده محتوای سفر از هند پس از سفری ۱۳ روزه به افغانستان، در صفحه اینستاگرام خود با انتشار ویدیوهایی از تجربهاش نوشته است: «این کشور، جایی برای زنان نیست.» جملهای که در مدت کوتاهی به یکی از پربحثترین روایتها درباره افغانستان در شبکههای اجتماعی تبدیل شد.
او که در نوامبر ۲۰۲۵ بهتنهایی وارد افغانستان شده بود، میگوید هدفش دفاع از طالبان یا نادیده گرفتن بحران حقوق بشر نبوده، بلکه میخواسته واقعیتی را نشان دهد که کمتر در رسانهها دیده میشود؛ مردمی که به گفته او، قربانی سیاستها و انزوای بینالمللی شدهاند.
آیر در جریان این سفر از کابل، بامیان، پنجشیر، غزنی و قندهار بازدید کرد و با خانوادههای افغانستان، راهنمایان گردشگری، رانندهگان و کسبه محلی دیدار داشت.
او میگوید که با وجود محدودیتهای شدید علیه زنان، از سوی بسیاری از شهروندان افغانستان با مهماننوازی و احترام روبهرو شده است.
این بلاگر هندی در عین حال تأکید کرده که وضعیت زنان افغانستان همچنان «دردناک و نگرانکننده» است.
به گفته او، محرومیت دختران از آموزش، ممنوعیت اشتغال زنان و محدودیتهای گسترده اجتماعی، واقعیتی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
او در یکی از پُستهای خود این پرسش را مطرح کرده است: «اگر حکومت یک کشور سرکوبگر باشد، آیا مردم عادی آن هم باید از سوی جهان مجازات شوند؟» پرسشی که هزاران کاربر در فضای مجازی به آن واکنش نشان دادهاند.
سفر آیر همچنان بار دیگر موضوع «گردشگری اخلاقمدار» را در کانون توجه قرار داده است؛ اینکه آیا سفر به کشورهایی با حکومتهای ناقض حقوق بشر به مشروعیت آن حکومتها کمک میکند یا میتواند راهی برای حمایت از اقتصاد مردم عادی باشد.
به گفته این بلاگر، بیشترین آسیب تحریمها و کاهش گردشگری متوجه شهروندان عادی، از جمله رانندهگان، راهنمایان، صاحبان رستورانتها و صنعتگران است؛ کسانیکه هیچ نقشی در تصمیمهای سیاسی ندارند، اما هزینه آن را میپردازند.
آیر تأکید کرده است که افغانستان مقصدی مناسب برای همه گردشگران نیست. او میگوید که این سفر تنها با همراهی راهنمای رسمی، عبور از ایستهای متعدد بازرسی و رعایت کامل مقررات طالبان امکانپذیر بوده و خطرات آن همچنان جدی است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در آگست ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران افغانستان اعمال کردهاند؛ از ممنوعیت آموزش متوسطه و دانشگاهی گرفته تا محدودیت اشتغال، سفر و حضور در بسیاری از عرصههای اجتماعی.
این سیاستها با محکومیت گسترده سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری و بخش بزرگی از جامعه جهانی روبهرو شده است.
با وجود این، در سالهای اخیر شماری از بلاگرها و گردشگران خارجی برای بازدید از افغانستان به این کشور سفر کردهاند؛ روندی که همواره با واکنشهای متفاوت همراه بوده است.
