گسترش باغ‌های زیتون در شرق و جنوب افغانستان، در حالی به منبع درآمد تازه برای کشاورزان تبدیل شده است که تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب، کشت بسیاری از محصولات زراعتی را با دشواری روبه‌رو کرده است.
خبرگزاری فرانسه روز پنج‌شنبه، ۲۱ عقرب، گزارش داده که در ولایت ننگرهار، درختان زیتون به‌دلیل مقاومت در برابر کم‌آبی، توجه شماری از کشاورزان را جلب کرده و به آنان امید تازه‌ای برای ادامه فعالیت‌های زراعتی داده است.
عبدالله اورزلا، یکی از افرادی که حدود ۱۵ سال پیش کشت زیتون را در زمین‌های خانواده‌گی خود در روستای سیدان عربی آغاز کرده، گفته است که در زراعت باید به منابع آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی توجه شود.
به گفته او، درخت زیتون از جمله درختانی است که در برابر خشکسالی مقاومت بالایی دارد و در مقایسه با محصولاتی مانند گندم، برنج و پیاز به آب کمتری نیازمند است.
براساس این گزارش، حدود ۵۰۰ تن از باشنده‌گان روستای سیدان عربی در ماه نوامبر زیتون‌های باغ‌های خود را به‌گونه دستی برداشت کرده و برای استخراج روغن، آن را در یک دستگاه آزمایشی روغن‌کشی فرآوری می‌کنند.
صدیق‌الله افغان، مسوول تولید روغن زیتون گفته است که زیتون‌ها بلافاصله پس از برداشت روغن‌کشی می‌شوند تا کیفیت بهتر محصول حفظ شود. روغن تولیدشده در فروشگاه‌های محصولات طبیعی در کابل، تا ۱۷ دالر در هر کیلوگرام به فروش می‌رسد.
در همین حال، عبدالله اورزلا هزاران نهال دیگر زیتون را در یکی از روستاهای ننگرهار غرس کرده که در مجموع زمینه ایجاد ۱۶ شغل دایمی را در دو منطقه فراهم کرده است.
گزارش می‌افزاید که کشت زیتون در افغانستان به دهه ۱۹۶۰ میلادی برمی‌گردد و یک کارخانه روغن‌کشی که با کمک شوروی ساخته شده بود، در سال ۱۹۸۵ فعالیت خود را آغاز کرد، اما جنگ‌های پی‌درپی نزدیک به نیمی از زمین‌های زیر کشت زیتون در کشور را از بین برد.
این صنعت در سال‌های اخیر بار دیگر در حال گسترش است. ایتالیا در سال ۲۰۱۹ تجهیزات تازه‌ای در اختیار کارخانه روغن‌کشی ننگرهار قرار داد و پس از سال ۲۰۲۱ نیز فعالیت‌های این کارخانه توسعه یافته است.
اکنون حدود ۷۰ تن در این کارخانه دولتی کار می‌کنند و محصولات آن شامل روغن زیتون فوق بکر و زیتون خوراکی است.
اخترمحمد هاشمی، رییس این کارخانه گفته است که در سال گذشته میلادی ۱۳۵ هزار لیتر روغن زیتون، معادل حدود ۱۲۴ تُن، تولید شده و انتظار می‌رود میزان تولید در سال جاری به ۱۴۳ هزار تا ۱۶۵ هزار لیتر برسد.
او افزوده است که تمام تولیدات این کارخانه در داخل افغانستان به فروش می‌رسد و امیدوار است که این محصولات در آینده به بازارهای بین‌المللی نیز راه پیدا کنند.
با این حال، به گزارش خبرگزاری فرانسه، انزوای بانکی افغانستان و محدودیت‌های دیپلماتیک، دسترسی تولیدکننده‌گان زیتون این کشور به بازارهای جهانی را با دشواری روبه‌رو کرده است.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که سازمان خوراک و زراعت ملل متحد (فائو) نیز ۳۸۱ هکتار زمین را به کشت زیتون اختصاص داده تا از این طریق فرصت‌های درآمدزایی درازمدت برای خانواده‌های روستایی فراهم شود.
همچنان در ولایت لغمان، محمدنذیر احمدزی، بازرگان افغانستان گفته است که ۱۵ هزار نهال زیتون را در زمینی که از دولت اجاره کرده، غرس کرده است.
در این گزارش آمده است که شماری از باشنده‌گان مناطق زیتون‌خیز افغانستان، این محصول را به‌دلیل مقاومت در برابر کم‌آبی و درآمد بیشتر، گزینه مناسب‌تری نسبت به کشت کوکنار می‌دانند.
