شرکت‌های هواپیمایی برای عبور از حریم هوایی افغانستان باید پیش از پرواز مجوز دریافت کرده و ۷۰۰ دالر هزینه بپردازند؛ این در حالی است که به‌دلیل نبود خدمات کنترل ترافیک هوایی در مسیرهای اصلی پروازی کشور، خلبانان خودشان مسوول هماهنگی و حفظ فاصله ایمن میان هواپیماها هستند.
براساس گزارشی که روز شنبه، ۱۶ عقرب، در وب‌سایت «اوی‌گو» نشر شده، شرکت‌های هواپیمایی باید دست‌کم ۴۸ ساعت پیش از ورود به حریم هوایی افغانستان، درخواست مجوز خود را از طریق ایمیل ارسال کنند.
در این گزارش آمده است که شرکت‌های متقاضی علاوه بر پرداخت ۷۰۰ دالر هزینه پرواز عبوری، باید اسناد مربوط به ثبت هواپیما، گواهی صلاحیت پرواز، بیمه و سایر مدارک مورد نیاز را نیز ارایه کنند.
شرکت‌های هواپیمایی تجارتی همچنان مکلف به ارایه گواهی بهره‌برداری هوایی هستند.
به‌دلیل نبود خدمات معمول کنترل ترافیک هوایی در مسیرهای اصلی، خلبانان مکلف‌اند موقعیت و مسیر حرکت هواپیماهای خود را از طریق فرکانس‌های رادیویی مشخص اعلام کنند و فاصله ایمن با سایر هواپیماها را به‌گونه مستقل حفظ کنند.
این روند براساس سیستم اطلاع‌رسانی ترافیک هوایی توسط هواپیماها انجام می‌شود که در آن خلبانان اطلاعات مربوط به موقعیت و مسیر پرواز خود را با دیگر هواپیماها شریک می‌سازند تا از برخوردهای احتمالی جلوگیری شود.
در گزارش آمده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، سیستم مدیریت ترافیک هوایی افغانستان با اختلال روبه‌رو شد و در پی آن، نهادهای هوانوردی بین‌المللی و کشورهای همسایه تدابیر احتیاطی را برای ادامه برخی پروازهای بین‌المللی از حریم هوایی افغانستان روی دست گرفتند.
همچنان اداره مصونیت هوانوردی اتحادیه اروپا در ماه جولای ۲۰۲۶ هشدار خود درباره حریم هوایی افغانستان را تمدید کرد و با اشاره به تهدیدهای امنیتی و نبود یا محدودیت خدمات ترافیک هوایی، به شرکت‌های هواپیمایی توصیه کرد که از پرواز در ارتفاع کمتر از ۳۲ هزار پا در منطقه اطلاعات پروازی کابل خودداری کنند.
این هشدار تا ۳۱ جنوری ۲۰۲۷ اعتبار دارد، مگر این‌که پیش از آن مورد بازنگری قرار گیرد.
بربنیاد این گزارش، عبور از حریم هوایی افغانستان برای شرکت‌های هواپیمایی می‌تواند مسیر پرواز و مصرف سوخت را کاهش دهد، اما نبود خدمات معمول کنترل ترافیک هوایی، مسوولیت هماهنگی و حفظ فاصله ایمن میان هواپیماها را بیشتر بر دوش خلبانان و شرکت‌های هواپیمایی می‌گذارد.
همچنان دریافت هزینه پروازهای عبوری، یکی از منابع درآمدی اداره طالبان به شمار می‌رود و تصمیم شرکت‌های هواپیمایی برای استفاده از این مسیر، علاوه بر هزینه و زمان، به ارزیابی خطرهای امنیتی و عملیاتی نیز بسته‌گی دارد.
