سازمان گزارشگران بدون مرز در تازهترین گزارش خود، نام هبتالله آخندزاده، دونالد ترمپ و ولادیمیر پوتین را در کنار یکدیگر در فهرست سال ۲۰۲۶ «مهاجمان آزادی مطبوعات» قرار داده است.
این گزارش روز دوشنبه، ۱۱ عقرب، همزمان با دوم نوامبر، روز جهانی پایان دادن به مصونیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران منتشر شده است.
در این فهرست ۳۳ فرد و نهاد بهدلیل اقدام علیه خبرنگاران، رسانههای مستقل و حق دسترسی شهروندان به اطلاعات معرفی شدهاند.
گزارشگران بدون مرز میگوید که افراد و نهادهای شامل این فهرست در جریان سال ۲۰۲۶ از روشهای مختلف، از جمله قتل، زندانی کردن خبرنگاران، تبلیغات، تهدید، فشارهای حقوقی و اقتصادی و کارزارهای تخریبی، برای خاموشکردن صدای رسانههای مستقل استفاده کردهاند.
گزارشگران بدون مرز، هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان را بهدلیل تشدید سرکوب رسانهها و محدودیت آزادی بیان در افغانستان در این فهرست قرار داده است.
به گفته این سازمان، پس از بازگشت طالبان به قدرت، دهها رسانه تعطیل شده و خبرنگاران با بازداشت، سانسور و محدودیتهای گسترده روبهرو شدهاند.
ممنوعیت انتقاد از مقامهای طالبان، محدودیت فعالیت زنان خبرنگار و منع نشر تصویرهای موجودات زنده از جمله مواردی است که این سازمان در بررسی وضعیت رسانهها در افغانستان برجسته کرده است.
در همین حال، قرار گرفتن نام رییس جمهور امریکا در این فهرست، از موارد برجسته گزارش امسال است.
گزارشگران بدون مرز نوشته است که ترمپ پس از آنکه در فهرست سال گذشته قرار نگرفته بود، بهدلیل آنچه این سازمان افزایش حملات علیه رسانهها و تلاش برای تبدیل روزنامهنگاری به ابزار تبلیغات سیاسی در دوره دوم ریاست جمهوری او خوانده، در فهرست سال ۲۰۲۶ گنجانده شده است.
در این گزارش آمده است که اقدامات دولت ترمپ تنها به اظهارات انتقادی علیه رسانهها محدود نمانده، بلکه به محدودیتهای عملی بر فعالیت خبرنگاران نیز گسترش یافته است.
ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه و دانیل اورتگا، رییس جمهور نیکاراگوا نیز از چهرههایی هستند که نامشان بار دیگر در این فهرست آمده است.
در بخش سیاسی گزارش، افزون بر هبتالله آخندزاده، دونالد ترمپ و ولادیمیر پوتین، نامهای زیر نیز درج شدهاند.
– الهام علیاف، رییس جمهور آذربایجان، الکساندر لوکاشنکو، رییس جمهور بلاروس، دانیل اورتگا و روزاریو موریو، رهبران نیکاراگوا نیز در این فهرست شامل هستند.
گزارشگران بدون مرز در بخشهای دیگر نیز مقامها و چهرههای سیاسی برجستهای را معرفی کرده است؛ از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل و دولت او؛ شی جینپینگ، رییس جمهور چین؛ محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی؛ عبدالفتاح السیسی، رییس جمهور مصر؛ رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه؛ قاسمجومارت توقایف، رییس جمهور قزاقستان؛ خاویر میلی، رییس جمهور ارجنتاینو و ویلیام روتو، رییس جمهور کنیا.
همچنین نام نیروهای مسلح اسراییل، حزب کمونیست چین، گروههای مسلح و کارتلهای مواد مخدر در مکسیکو، شرکتهای بزرگ فناوری مانند آلفابت و متا و شماری از نهادها و چهرههای رسانهای و اقتصادی نیز در این گزارش آمده است.
این سازمان فهرست مهاجمان آزادی مطبوعات را در پنج بخش سیاسی، امنیتی، حقوقی، اقتصادی و اجتماعی تنظیم کرده است.
معیار انتخاب افراد و نهادها، اقداماتی است که در جریان سال ۲۰۲۶ برای خاموشکردن رسانهها، اعمال خشونت علیه خبرنگاران، زندانیکردن آنان، تضعیف اقتصادی رسانهها، استفاده از قوانین برای سرکوب روزنامهنگاری و تحریک نفرت علیه خبرنگاران انجام دادهاند.
گزارشگران بدون مرز تاکید کرده است که این فهرست در کنار شاخص جهانی آزادی مطبوعات قرار میگیرد؛ با این تفاوت که شاخص سالانه وضعیت آزادی رسانهها در کشورها را بررسی میکند، اما فهرست جدید به معرفی افراد و نهادهایی میپردازد که به باور این سازمان، در تضعیف این آزادی نقش مستقیم دارند.
این سازمان میگوید هدف از انتشار چنین فهرستی، مستندسازی روشهای سرکوب، جلوگیری از عادیشدن حملات علیه خبرنگاران و پاسخگو ساختن کسانی است که حق دسترسی آزاد شهروندان به اطلاعات را محدود میکنند.



