خبرگزاری رویترز گزارش داده است که با وجود ممنوعیت کشت کوکنار از سوی طالبان، افزایش فشارهای اقتصادی و کاهش درآمد کشاورزان باعث شده است که شماری از دهقانان در افغانستان دوباره به کشت این گیاه روی بیاورند.
براساس گزارشی که روز پنج‌شنبه، ۷ عقرب، منتشر شده، کشت کوکنار در افغانستان در سال جاری میلادی در مقایسه با سال ۲۰۲۵ بیش از چهار برابر افزایش یافته و به حدود ۴۳ هزار و ۳۰۰ هکتار رسیده است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (UNODC) اعلام کرده است که کشت کوکنار در ولایت بلخ نیز که سال گذشته عاری از این کشت گزارش شده بود، در سال جاری دوباره افزایش یافته است.
پولیاک اوک سری، نماینده کشوری این نهاد در افغانستان به رویترز گفته است که بسیاری از کشاورزان به‌دلیل نبود گزینه‌های اقتصادی دیگر، ناگزیر به کشت دوباره کوکنار شده‌اند.
در این گزارش آمده است که محمد داوود، کشاورز ۲۸ ساله در روستای بابایوسف ولایت بلخ با وجود پابندی به ممنوعیت کشت کوکنار، اکنون در زمین‌های خود گندم و پنبه کشت می‌کند، اما می‌گوید که درآمدش به‌شدت کاهش یافته و فرزندانش با سوءتغذیه روبه‌رو هستند.
او گفته است که در گذشته درآمد یک فصل برداشت کوکنار هزینه زنده‌گی خانواده‌اش را برای یک سال تامین می‌کرد، اما اکنون در یک روز کاری، تنها یک‌چهلم درآمد گذشته‌اش را به دست می‌آورد.
طبق آمار دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، میزان کشت کوکنار در افغانستان در سال جاری به حدود یک‌چهارم سطح آن در سال ۲۰۲۱ رسیده است؛ سالی که پیش از ممنوعیت طالبان، حدود ۱۷۷ هزار هکتار زمین زیر کشت این گیاه قرار داشت.
این نهاد همچنین ارزش فروش تریاک در افغانستان طی سال جاری را حدود ۵۲۵ میلیون دالر برآورد کرده که بالاترین رقم از سال ۲۰۱۸، به استثنای سال ۲۰۲۲، محسوب می‌شود.
با این حال، طالبان یافته‌های گزارش سازمان ملل را رد کرده و گفته‌اند که میزان واقعی کشت کوکنار تقریباً نصف برآورد این نهاد است و تلاش‌ها برای نابودی کشت آن همچنان ادامه دارد.
از سوی دیگر، رویترز به نقل از نهادهای امدادرسان گزارش داده است که فشارهای اقتصادی در مناطق کشاورزی افغانستان افزایش یافته و پیامدهای آن به‌ویژه در وضعیت تغذیه کودکان آشکار شده است.
بربنیاد هشدار نهادهای سازمان ملل، ۱۰ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت افغانستان در سال جاری با سطح بحرانی سوءتغذیه کودکان روبه‌رو بوده‌اند و احتمال می‌رود این رقم در سال ۲۰۲۷ به ۱۴ ولایت افزایش یابد.
این نهادها گفته‌اند که با وجود برداشت بهتر محصولات زراعتی، هزینه‌های بلند و قیمت پایین محصولات، درآمد کشاورزان فقیر را کاهش داده و دسترسی خانواده‌ها به مواد غذایی را محدود کرده است.
کاهش کمک‌های خارجی و انزوای بین‌المللی طالبان به‌دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده بر حقوق زنان نیز از عوامل تشدیدکننده بحران اقتصادی عنوان شده است.
طالبان در بهار سال ۲۰۲۲ کشت کوکنار و تولید و قاچاق مواد مخدر را ممنوع اعلام کردند؛ تصمیمی که پس از آن، کاهش چشمگیر سطح کشت این گیاه را در افغانستان در پی داشت.
افغانستان پیش از این یکی از بزرگ‌ترین تولیدکننده‌گان تریاک در جهان بود و بخش عمده مواد اولیه تولید هروئین در بازارهای جهانی را تأمین می‌کرد.
