طالبان از تکمیل جاده‌ای ۱۲۱ کیلومتری در دالان واخان افغانستان خبر داده‌اند که تا مرز چین امتداد دارد، اما نبود زیرساخت‌های لازم، نگرانی‌های امنیتی و بسته ماندن گذرگاه مرزی، چشم‌انداز استفاده تجاری از این مسیر را با ابهام روبه‌رو کرده است.
تایمز آف سنترال آسیا روز جمعه، ۱ عقرب، کزارش داده است که مقام‌های طالبان در چهارم اکتوبر از تکمیل جاده‌ای به طول ۱۲۱ کیلومتر در دالان واخان، در شمال‌شرق افغانستان، خبر دادند.
این جاده پس از چندین سال کار، با عبور از مناطق کوهستانی و دورافتاده، تا نزدیکی مرز چین امتداد یافته و شامل چهار پل است.
با این حال، تکمیل این جاده به معنای ایجاد یک مسیر فعال تجاری میان افغانستان و چین نیست. در سوی افغانستان، امکانات لازم برای رفت‌وآمد گسترده وسایط نقلیه، از جمله پمپ‌بنزین، محل اقامت و خدمات ابتدایی، وجود ندارد. شرایط دشوار اقلیمی، ارتفاع بلند و کوهستان‌های ناهموار نیز استفاده از این مسیر را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند.
گزارش می‌افزاید که نگرانی‌های امنیتی یکی از موانع عمده در برابر گشایش مرز است. چین نسبت به فعالیت گروه‌های مسلح در افغانستان، به‌ویژه گروهی موسوم به «جنبش اسلامی ترکستان شرقی»، حساسیت دارد؛ گروهی که هدف آن پایان دادن به حاکمیت چین در منطقه سین‌کیانگ عنوان شده است.
حضور گروه داعش خراسان در شمال افغانستان و وضعیت ناآرام امنیتی در ولایت بدخشان نیز می‌تواند نگرانی‌های بیجینگ را افزایش دهد.
طالبان پیش‌تر تعهد کرده‌اند که اجازه نخواهند داد از خاک افغانستان برای طراحی یا اجرای حمله علیه کشورهای همسایه استفاده شود.
با این حال، گزارش تاکید می‌کند که ادامه نگرانی‌های امنیتی، همراه با نبود نشانه‌های روشن از تمایل چین به گشایش گذرگاه، آینده این مسیر را نامشخص ساخته است.
یکی از نشانه‌های سردی چین در برابر این پروژه، غیبت مقام‌های چینی در مراسم افتتاح جاده در چهارم اکتوبر بود؛ با آن‌که به گفته گزارش، از آنان دعوت شده بود.
همچنان، ویدیویی که در ۲۰ اکتوبر در شبکه‌های اجتماعی نشر شد، ظاهراً بخش‌هایی از مرز افغانستان و چین را نشان می‌دهد که در آن حصارهای سیم‌خاردار و تجهیزات نظارتی دیده می‌شود.
مرز افغانستان و چین در بخش شرقی دالان واخان حدود ۷۴ کیلومتر طول دارد و گذرگاه واخان، معروف به گذرگاه واخجیر، در ارتفاع نزدیک به پنج هزار متر از سطح دریا قرار گرفته است.
این منطقه از دیرباز بخشی از مسیرهای تاریخی بازرگانی در آسیا بوده، اما شرایط جغرافیایی دشوار و بسته‌بودن مرز، استفاده گسترده از آن را محدود کرده است.
براساس این گزارش، در حالی که جاده در سمت افغانستان تکمیل شده، در سمت چین نه بازبودن گذرگاه تایید شده و نه وجود جاده‌ای پیوسته برای اتصال به شبکه راه‌های آن کشور روشن است.
از این‌رو، هرچند تکمیل جاده واخان گامی زیرساختی برای افغانستان به شمار می‌رود، تبدیل آن به یک مسیر عملی تجارت با چین به موافقت بیجینگ، تامین زیرساخت‌ها و رفع نگرانی‌های امنیتی وابسته خواهد بود.
