سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده‌اند که ۵۳ درصد کودکان در سن آموزش ابتدایی در افغانستان از دسترسی به آموزش رسمی محروم‌اند.
این دو نهاد در گزارش مشترک وضعیت آموزش افغانستان در سال ۲۰۲۶ روز پنج‌شنبه، ۳۰ میزان گفته‌اند که بیش از ۲.۶ میلیون دختر نوجوان از سال ۲۰۲۱ تاکنون از آموزش متوسطه بازمانده‌اند و هر سال ۳۹۷ هزار دختر دیگر نیز از ادامه تحصیل محروم می‌شوند.
بر بنیاد این گزارش، ۹۳ درصد کودکان در پایان دوره ابتدایی نمی‌توانند متنی ساده و متناسب با سن خود را بخوانند و درک کنند. همچنین، بیش از هزار مکتب به‌دلیل درگیری‌ها یا تخریب همچنان بسته مانده‌اند.
یونسکو و یونیسف کمبود آموزگاران آموزش‌دیده، به‌ویژه آموزگاران زن، کمبود مواد درسی، محدودیت‌های آموزشی برای دختران و کاهش سرمایه‌گذاری را از عوامل اصلی بحران آموزشی در افغانستان دانسته‌اند.
این گزارش می‌افزاید که نزدیک به ۳۰ درصد کودکان پنج تا ۱۷ ساله کار می‌کنند و ۲۸ درصد زنان پیش از ۱۸ سالگی ازدواج کرده‌اند.
این دو نهاد هشدار داده‌اند که نظام آموزشی افغانستان در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ با کمبود ۳۲۴ میلیون دالر بودجه روبه‌رو است.
به گفته آنان، ۴۲ درصد نوجوانان و جوانان نه آموزش می‌بینند، نه شاغل‌اند و نه در برنامه‌های مهارت‌آموزی شرکت دارند؛ ۶۸ درصد این گروه را دختران و زنان جوان تشکیل می‌دهند.
