سه منبع آگاه به طنین میگویند که عبدالبر حقانی، رییس پیشین محکمه نظامی گروه طالبان در غزنی، پیشنهاد ممنوعیت استفاده از موبایلهای هوشمند در ادارات این گروه را به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، ارائه کرده است؛ فرد که خودش را شیخ میداند و تصویری از او نیز منتشر نشده است،
به گفته این منابع، پیشنهاد ممنوعیت تلفنهای هوشمند جایگاه عبدالبر را نزد رهبر طالبان تقویت کرد و در نهایت به تعیین او بهعنوان رییس اداره نظارت بر تعقیب احکام و فرامین طالبان انجامید؛
منابع میگویند هبتالله آخندزاده پس از دریافت این پیشنهاد، خواستار عملی و قابل اجرا شدن آن شد، اما این طرح در مرحله عملیسازی با مخالفت و چالشهایی در داخل رهبری طالبان روبهرو شد.
بر اساس اطلاعات این منابع، طالبان در توجیه این تصمیم، جلوگیری از فساد و جلوگیری از افشای اطلاعات را مطرح کردهاند و استفاده از برخی امکانات موبایلهای هوشمند را نیز از نظر شرعی مجاز ندانستهاند.
با این حال، شواهد و گزارشهای منتشرشده از روند اجرای این فرمان نشان میدهد که ممنوعیت استفاده از موبایلهای هوشمند در ساختار طالبان بهصورت یکدست اجرا نشده است. در حالی که این فرمان برای کارمندان ملکی و نظامی طالبان ممنوعیت استفاده از موبایلهای هوشمند را تعیین کرده، گزارشهایی از ادامه استفاده برخی ادارات از واتساپ برای ارتباطات کاری این گروه منتشر شده است. براساس معلومات منابع این مقام طالبان تاکنون نتیجه نظارت از اخرین فرمان هبت الله رهبر طالبان را در مورد ممنوعیت تلفنهای هوشمند تا هنوز به وی ارائه نکرده است.
این فرمان رهبر طالبان همچنین شامل نیروهای نظامی و امنیتی این گروه میشود؛ با این حال، انتشار عکسها و ویدیوهای مربوط به فعالیتها، تمرینات و برنامههای نیروهای طالبان در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که ممنوعیت استفاده از تلفنهای هوشمند، دستکم در همه موارد و برای همه افراد، به یک شکل اجرا نمیشود. گزارشهای مستقل نیز از اجرای متفاوت این محدودیت در ولایتها و برخوردهای متفاوت با کارمندان حکایت دارند.
در برخی موارد حتی گزارش شده است که طالبان برای اجرای این فرمان، تلفنهای هوشمند کارمندان را جمعآوری و تخریب کردهاند و برای متخلفان مجازات در نظر گرفتهاند. در یک دستور نظامی طالبان، استفاده از موبایل هوشمند برای کارمندان ملکی و نظامی ممنوع اعلام شده و برای متخلفان ضبط و تخریب تلفن و مجازات قانونی هشدار داده شده است.
این در حالی است که منابع طنین میگویند فرمان صادرشده از سوی هبتالله آخندزاده در عمل با مقاومت و سرپیچی در داخل ساختار طالبان روبهرو شده است. استفاده از واتساپ و دیگر اپلیکیشنهای ارتباطی برای امور اداری این گروه، نیاز به دسترسی به دوربین و اینترنت و همچنین استفاده نیروهای طالبان از تلفنهای هوشمند برای ثبت و نشر تصاویر، از عواملی عنوان شدهاند که اجرای کامل این فرمان را دشوار کرده است.
به این ترتیب، ممنوعیت موبایلهای هوشمند در ادارات طالبان تنها یک محدودیت تکنولوژیک نیست؛ بلکه نمونهای از شکاف میان فرمانهای صادرشده از سوی رهبری طالبان و نحوه اجرای آن در بدنه این گروه نیز به شمار میرود. در حالی که فرمان بر منع استفاده از این فناوری تأکید دارد، گزارشها از ادامه استفاده از ابزارهای دیجیتال در بخشهایی از ساختار اداری و امنیتی طالبان حکایت میکند.
در حالی که بسیاری از حکومتها برای دیجیتالیسازی خدمات دولتی، ارتباطات اداری و مدیریت اطلاعات به فناوریهای نوین متکی شدهاند، طالبان محدودیت بر استفاده از تلفنهای هوشمند را در ادارات خود اعمال کردهاند؛ اقدامی که گزارشها نشان میدهد در بخشهایی از این ساختار، به دلیل وابستگی به ابزارهای دیجیتال، بهطور کامل قابل اجرا نبوده است.



